2022

Ornis Polonica

Rocznik: 2022 | Tom: 63

artykuł naukowy

polski

PL Analizowany materiał dotyczący gniazdowania mewy czarnogłowej Ichthyaetus melano-cephalus w Polsce został w większości zebrany w ramach Monitoringu Mewy Czarnogłowej jako część Państwowego Monitoringu Środowiska prowadzonego przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska. W latach 2006–2020 jej liczebność w kraju wahała się między 50 a 100 par. Stałe lęgowiska gatunku znajdowały się na Śląsku, w Małopolsce oraz od Mazowsza przez Wielkopolskę i Kujawy po Mazury. Siedliska naturalne obejmowały 38% stanowisk, a antropogeniczne 62%. Najważniejsze stanowiska zlokalizowane były na antropogenicznych zbiornikach: Mietkowskim (gdzie średnio gniazdowało 15,1 par/rok; N=15 lat) i Nyskim (10,5 par/rok; N=15 lat). Rzadziej i mniej licznie przystępowała do lęgów na naturalnych stanowiskach: np. na jeziorze Ryńskim na Mazurach (7,6 par/rok; N=11 lat) i na Wiśle w rezerwacie Kępa Wykowska 3,5 par/rok (N=10 lat). W roku 2018 w żwirowni Bieńkowice na Górnym Śląsku wykryto najliczniejszą kolonię liczącą 44 pary. W latach 2007–2020 odnotowano umiarkowanie spadkowy trend liczebności krajowej po-pulacji mewy czarnogłowej, a średnie roczne tempo spadku wynosiło –6,4% (λ = 0,936 ± 0,017 SE; PU: 0,902–0,969). Na obszarach chronionych spadek był wolniejszy (–6,2% rocznie: λ = 0,938 ± 0,016 SE; 95% PU: 0,907–0,968) niż na terenach położonych poza nimi, gdzie populacja malała znacznie szybciej (–16,9% rocznie: λ = 0,831 ± 0,035 SE; 95% PU: 0,761–0,900). Zarówno fluktuacje, jak i spadek liczebności w Polsce mogą mieć związek ze znaczną dyspersją lęgową (niska filopatria) gatunku – część osobników obrączkowanych w Polsce przenosi się do kolonii leżących bliżej zimowisk, położonych w zachodniej Europie. Ta specyficzna strategia powoduje, że przyszłość mewy czarnogłowej jako gatunku lęgowego w kraju jest trudna do przewidzenia.

EN The analysed data were collected primarily within the Mediterranean Gull Census in the State Environmental Monitoring. There were 50–100 pairs breeding annually in Poland in 2006–2020. The Mediterranean Gull has nested in all regions of the country except in Podlasie, but the most numerous and stable colonies were present in south-west-ern, central and north-eastern Poland. The most significant sites were located on dam reservoirs of anthropogenic origin, e.g. Mietków and Nysa reservoirs in Silesia, where c 15 and c 11 pairs bred annually over 15 years. Mediterranean Gull is scarcer and less abundant breeder on natural sites, e.g. on Ryn Lake in Masuria (7.6 pairs per year, on average, over 11 years of breeding) and in Kępa Wykowska nature reserve (Vistula river) – 3.5 pairs/year over 10 years. In 2018, the most numerous colony of 44 pairs was discovered in Bieńkowice gravel pit in Upper Silesia. In years 2007–2020, the abundance trend of the national population of Mediterranean Gull was moder-ately declining, and the average annual rate of decline amounted to –6.4% (λ= 0.936 ± 0.017 SE; 95% CI: 0.902–0.969; P < 0.05). In protected areas, the rate of decline was slower (–6.2% annually: λ= 0.938 ± 0.016 SE; 95% CI: 0.907–0.968; P < 0.05) than in remaining areas, where the population was declining significantly faster (–16.9% annually: λ= 0.831 ± 0.035 SE; 95% CI: 0.761–0.900; P < 0.05). Both the fluctuations and declines may be related to marked breeding dispersion (low philopatry) of the species: some individuals that have been ringed in Poland, move to colonies located closer to the wintering grounds in western Europe. This specific strategy makes the future of Mediterranean Gull as breeding species in the country uncertain and hard to predict.

83–99

http://www.ornis-polonica.pl/wszystkie-numery/

5